Thailand

Dead Stock คืออะไร? วิธีลดสต็อกจม ของล้นคลัง และเพิ่ม Inventory Turnover ด้วยระบบ WMS

Dead Stock หรือสต็อกจม คือสินค้าที่ค้างในคลังนานโดยไม่มีการขายหรือเบิกใช้ ทำให้เงินทุนจม เสียพื้นที่ และเสี่ยงหมดอายุ บทความนี้อธิบายวิธีหาสินค้าจม วัดรอบหมุนเวียนสต็อก จัดการของที่ค้างอยู่ และป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำ

สินค้าค้างสต็อกบนชั้นวางในคลังสินค้า

คำตอบสั้น: Dead Stock คือสินค้าที่ไม่มีการเคลื่อนไหวเกินระยะเวลาที่กำหนด เช่น 6 หรือ 12 เดือน (แต่ละธุรกิจกำหนดเองตามอายุสินค้า) การแก้ต้องทำ 2 ส่วน คือ ระบายของที่จมอยู่ และ ป้องกันไม่ให้เกิดใหม่ ด้วยข้อมูลการเคลื่อนไหวที่ถูกต้อง WMS ช่วยได้เพราะรู้วันรับเข้า ล็อต และการเคลื่อนไหวล่าสุดของสินค้าทุกตำแหน่ง จึงออกรายงานสินค้าไม่เคลื่อนไหวได้แม่นยำ

Dead Stock, Slow-moving และ Overstock ต่างกันอย่างไร?

คำความหมายสิ่งที่ควรทำ
Slow-movingขายหรือเบิกได้ แต่ช้ากว่าปกติลดการสั่งซื้อ ย้ายไปตำแหน่งที่ไม่ใช่โซนหยิบหลัก
Overstockมีมากเกินความต้องการช่วงนี้ แต่ยังขายได้หยุดสั่ง ปรับจุดสั่งซื้อ จัดโปรโมชัน
Dead Stockไม่เคลื่อนไหวเลยเกินระยะที่กำหนดตัดสินใจระบาย คืนผู้ขาย ขายล้าง หรือตัดจำหน่าย

สต็อกจมเกิดจากอะไร?

  • สั่งซื้อจากความรู้สึกหรือส่วนลดปริมาณ โดยไม่ดูยอดขายจริง
  • ยอดในระบบไม่ตรงกับของจริง จึงสั่งซ้ำทั้งที่ของยังมี
  • หยิบล็อตใหม่ก่อน ล็อตเก่าถูกดันไปด้านหลังจนหมดอายุ
  • สินค้าเปลี่ยนรุ่นหรือแพ็กเกจ แต่ยังมีรุ่นเก่าเหลือ
  • ของคืนและของชำรุดไม่ถูกแยก จึงปนอยู่กับของพร้อมขาย
  • ไม่มีรายงานสินค้าไม่เคลื่อนไหว จึงไม่มีใครเห็นปัญหาจนสายเกินไป

วิธีหาสินค้าจมในคลัง

  1. กำหนดเกณฑ์

    เช่น ไม่มีการจ่ายออกเกิน 180 วัน หรือมีของพอขายเกิน 12 เดือน ปรับตามอายุสินค้าของธุรกิจ

  2. ออกรายงานสินค้าไม่เคลื่อนไหว

    ดึงวันจ่ายออกครั้งล่าสุด จำนวน และมูลค่าของแต่ละรายการ

  3. เรียงตามมูลค่า

    เริ่มจัดการจากรายการที่มูลค่าจมสูงที่สุดก่อน

  4. ตรวจของจริง

    ยืนยันว่าของยังอยู่และสภาพยังขายได้ ก่อนตัดสินใจ

วัดรอบหมุนเวียนสต็อก (Inventory Turnover) อย่างไร?

Inventory Turnover = ต้นทุนขาย ÷ มูลค่าสินค้าคงคลังเฉลี่ย

จำนวนวันขายสินค้า (Days on Hand) = 365 ÷ Inventory Turnover

Inventory Turnover ยิ่งสูง (หรือจำนวนวันยิ่งต่ำ) แปลว่าสินค้าหมุนเร็ว เงินจมน้อย ควรดูแยกตามกลุ่มสินค้า เพราะสินค้าแต่ละประเภทมีรอบหมุนเวียนต่างกันมาก สินค้าที่รอบหมุนเวียนต่ำผิดปกติเมื่อเทียบกับกลุ่มเดียวกัน ควรตรวจก่อนว่าเป็น Dead Stock หรือไม่

จัดการ Dead Stock ที่มีอยู่แล้วอย่างไร?

วิธีเหมาะกับ
ขายแบบจัดชุดหรือเป็นของแถมสินค้ายังใช้ได้ แต่ขายเดี่ยวไม่ออก
ขายลดราคาหรือขายล้างสต็อกสินค้าใกล้หมดอายุหรือตกรุ่น
คืนหรือแลกกับผู้ขายมีข้อตกลงรับคืนในสัญญา
โอนไปสาขาหรือช่องทางที่ขายได้มีหลายคลังหรือหลายช่องทาง
ตัดจำหน่ายหรือบริจาคสินค้าหมดสภาพ เพื่อคืนพื้นที่และลดภาระ

การตัดจำหน่ายสินค้ามีผลทางบัญชีและภาษี ควรปรึกษาฝ่ายบัญชีก่อนดำเนินการ

WMS ช่วยป้องกันสต็อกจมอย่างไร?

ยอดตรงกับของจริง

ไม่สั่งซ้ำเพราะคิดว่าของหมด

จ่ายออกตาม FIFO/FEFO

ระบบเลือกล็อตเก่าหรือใกล้หมดอายุออกก่อน ล็อตเก่าจึงไม่ถูกลืม

แจ้งเตือนวันหมดอายุ

เห็นสินค้าใกล้หมดอายุล่วงหน้า มีเวลาจัดโปรโมชันหรือโอนย้าย

รายงานสินค้าไม่เคลื่อนไหว

ci.Himalayas/GLOBAL (R2) มีรายงานสินค้าขายดีและสินค้าไม่เคลื่อนไหว พร้อมแจ้งเตือนสต็อกขั้นต่ำทางอีเมล

แยกของคืนและของเสีย

ของที่ขายไม่ได้ไม่ปนกับของพร้อมขาย ตัวเลขสต็อกจึงสะท้อนของที่ขายได้จริง

รายงานสินค้าขายดีและสินค้าไม่เคลื่อนไหวใน ci.Himalayas/GLOBAL (R2) ช่วยหาสต็อกจมได้เร็วขึ้น อ่านเรื่องการเลือกล็อตที่ FIFO กับ FEFO เลือกแบบไหน

คำถามที่พบบ่อย: Dead Stock

Dead Stock คืออะไร?

คือสินค้าที่ไม่มีการขายหรือเบิกใช้เกินระยะเวลาที่ธุรกิจกำหนด เช่น 6 หรือ 12 เดือน ทำให้เงินทุนและพื้นที่คลังจม

สต็อกจมเกิดจากอะไร?

สาเหตุหลักคือสั่งซื้อเกินความต้องการ ยอดในระบบไม่ตรงจึงสั่งซ้ำ หยิบล็อตใหม่ก่อนจนล็อตเก่าหมดอายุ และไม่มีรายงานสินค้าไม่เคลื่อนไหว

Inventory Turnover คำนวณอย่างไร?

Inventory Turnover = ต้นทุนขาย ÷ มูลค่าสินค้าคงคลังเฉลี่ย และจำนวนวันขายสินค้า = 365 ÷ Inventory Turnover

WMS ช่วยลด Dead Stock ได้อย่างไร?

ทำให้ยอดสต็อกตรงกับของจริง จ่ายสินค้าตาม FIFO/FEFO แจ้งเตือนวันหมดอายุ และออกรายงานสินค้าไม่เคลื่อนไหว จึงเห็นปัญหาก่อนสินค้าจม

อัปเดตเนื้อหา: ตุลาคม 2026 โดยทีมซีเน็ท (ประเทศไทย)

ข่าวสาร บทความ และกิจกรรมล่าสุด

บทความทั้งหมด
WMS ci.Himalayas 2 รูปแบบ: แบบมาตรฐาน WMS Standard และแบบปรับแต่ง ci.Himalayas/GLOBAL จาก C.NET (Thailand)

บทความ

WMS ci.Himalayas: เลือกแบบมาตรฐาน หรือแบบปรับแต่งตามงาน ให้คลังเสถียรและแม่นยำ

ci.Himalayas คือระบบจัดการคลังสินค้าจาก C.NET ญี่ปุ่นที่ครองส่วนแบ่ง Cloud WMS อันดับ 1 ในญี่ปุ่น C.NET (Thailand) ให้บริการ 2 รูปแบบ คือ WM

WMS MRP ERP ต่างกันอย่างไร: ระบบคลังสินค้า ระบบวางแผนการผลิต และระบบบริหารทั้งองค์กร

บทความ

WMS, MRP และ ERP ต่างกันอย่างไร? เลือกระบบให้ตรงงาน และใช้ร่วมกันให้ได้ผล

สามคำที่ได้ยินบ่อยเวลาเลือกซอฟต์แวร์ให้โรงงานหรือคลังสินค้า บทความนี้อธิบายแบบเข้าใจง่ายว่า ERP, MRP และ WMS ทำหน้าที่อะไร ต่างกันตรงไหน ธุร

ลดหยิบผิดช่วง Peak Sales: หยิบถูก เดินน้อย ส่งทัน ในงาน Pick Pack Ship

บทความ

ลดหยิบผิดช่วง Peak Sales: แก้ Human Error ในงาน Pick/Pack/Ship และจัดเส้นทางหยิบ (Pick Path) ให้สั้นลง

ช่วงแคมเปญออเดอร์พุ่ง คนใหม่เยอะ ทุกคนรีบ หยิบผิดชิ้นจึงเกิดบ่อย บทความนี้รวมวิธีที่ได้ผลจริงจากงานวิจัย ตั้งแต่ตรวจ 3 ด่าน Pick, Pack, Ship

คุยกับทีมผู้เชี่ยวชาญ WMS

เล่าปัญหาในคลังของคุณให้เราฟัง เราจะแนะนำระบบที่เหมาะกับขนาดและงบประมาณ โดยไม่มีค่าใช้จ่าย

LINE QR code

สแกนเพื่อเพิ่มเพื่อนใน LINE